10 september.html



10 september is de 253ste dag van het jaar (254ste dag in een schrikkeljaar) in de Gregoriaanse kalender. Nog 112 dagen tot het einde van het jaar.

bewerk Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1976 - Een Brits vliegtuig en een Joegoslavisch vliegtuig botsen bij Zagreb; 176 mensen komen om.
  • 1990 - Het proces over de schuld van de ramp met de Herald of Free Enterprise start in Londen.
•  Economie
  • 1845 - Opening Beurs van Zocher in Amsterdam door koning Willem II.
  • 2001 - KPN-topman Paul Smits stapt op. De schuldenlast bij KPN is 24 miljard euro. Hij wordt opgevolgd door Ad Scheepbouwer.
•  Kunst en cultuur
  • 1838 - Première van de opera Benvenuto Cellini van Berlioz in de Opéra van Parijs.
•  Oorlog
  • 1939 - Canada verklaart Duitsland de oorlog.
  • 1943 - Duitse troepen bezetten Rome.
  • 1945 - Vidkun Quisling wordt ter dood veroordeeld wegens collaboratie met de nazi's.
•  Politiek
  • 1823 - Simon Bolivar wordt president van Peru.
  • 1919 - Oostenrijk en de Geallieerden tekenen een verdrag waarin de onafhankelijkheid van Polen, Hongarije, Tsjecho-Slowakije en Joegoslavië wordt erkend.
  • 1951 - Het Verenigd Koninkrijk begint een economische boycot van Iran.
  • 1955 - Japan treedt toe tot de GATT.
  • 1967 - De bevolking van Gibraltar stemt tegen éénwording met Spanje.
  • 1974 - Guinee-Bissau wordt onafhankelijk van Portugal.
  • 1990 - Iran en Irak sluiten een akkoord om hun diplomatieke betrekkingen te normaliseren.
  • 1998 - De Amerikaanse staatsaanklager Kenneth Starr presenteert het rapport over president Clinton en de Monica Lewinsky-affaire.
  • 2002 - Zwitserland wordt lid van de Verenigde Naties.
  • 2003 - Anna Lindh, de Zweedse minister van Buitenlandse zaken wordt neergestoken en overlijdt een dag later aan haar verwondingen.
•  Religie
  • 1515 - Paus Leo X creëert één nieuwe kardinaal, de Engelse aartsbisschop van York Thomas Wolsey.
  • 1523 - Paus Adrianus VI creëert één nieuwe kardinaal, de Nederlandse bisschop van Tortosa Willem van Enckevoirt.
  • 1770 - Paus Clemens XIV creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1972 - Bisschopswijding van Herman Münninghoff, Nederlands bisschop van Jayapura in Indonesië.
  • 1990 - Paus Johannes Paulus II wijdt in Yamoussoukro de O.L.V. van de Vredebasiliek in. Het gebouw is een kopie van de Sint-Pietersbasiliek in Rome.
•  Sport
  • 1971 - Zwemmer Mark Spitz uit de Verenigde Staten brengt in Minsk zijn eigen wereldrecord op de 200 meter vrije slag op 1.53,5.
  • 1972 - De Verenigde Staten verliezen hun eerste internationale basketbalwedstrijd in een omstreden duel met de Sovjet-Unie bij de Olympische Spelen in München.
  • 1989 - In Frankfurt eindigt de Nederlandse vrouwenhockeyploeg als vijfde bij de strijd om de Champions Trophy.
  • 1990 - Het mannenenkelspel op de US Open wordt gewonnen door de Amerikaan Pete Sampras. Hij verslaat in de finale zijn landgenoot Andre Agassi.
•  Wetenschap en technologie
  • 1846 - Elias Howe krijgt een patent voor de naaimachine.
  • 1913 - Eerste autoweg van kust tot kust geopend in de Verenigde Staten.
  • 2007 - In Nijmegen is een mevrouw uit Vorden bevallen van een eeneiige drieling. Zoiets komt bij één op de 200 miljoen zwangerschappen voor. Het zijn jongens
  • 2008 - In Zwitserland wordt de Large Hadron Collider getest, een deeltjesversneller die volgens tegenstanders kan leiden tot het einde van de aarde, vanwege het creëren van zwarte gaten.

bewerk Geboren

Johannes kardinaal de Jong, geboren 1885

Mark Huizinga, geboren 1973

• 1857 - James Keeler, Amerikaans astronoom (overleden 1900)
• 1863 - Charles Spearman, Brits psycholoog (overleden 1945)
• 1866 - Jeppe Aakjær, Deens schrijver (overleden 1930)
• 1885 - Johannes de Jong, Nederlands kardinaal-aartsbisschop van Utrecht (overleden 1955)
• 1887 - Giovanni Gronchi, derde president van Italië (overleden 1978)
• 1890 - Franz Werfel, Oostenrijks schrijver (overleden 1945)
• 1893 - Maria de Jesus, oudste mens (overleden 2009)
• 1897 - Georges Bataille, Frans auteur (overleden 1962)
• 1898 - Hans Globke, Duits politicus en jurist (overleden 1973)
• 1910 - Franz Hengsbach, Duits kardinaal-bisschop van Essen (overleden 1991)
• 1914 - Robert Wise, Amerikaans regisseur en producent (overleden 2005)
• 1919 - Lex van Delden, Nederlands componist (overleden 1988)
• 1921 - Alfred Bengsch, Duits kardinaal-aartsbisschop van Berlijn (overleden 1979)
• 1922 - Yma Súmac, Peruviaans zangeres (overleden 2008)
• 1923 - Uri Avnery, Israëlisch journalist, politicus en vredesactivist.
• 1924 - Putte Wickman, Zweeds jazz klarinetspeler (overleden 2006)
• 1929 - Arnold Palmer, Amerikaans golfer
• 1931 - Han Lammers, Nederlands politicus (overleden 2000)
• 1933 - Karl Lagerfeld, Duits mode-ontwerper
• 1935 - Paul van Vliet, Nederlands cabaretier en ambassadeur voor UNICEF
• 1939 - Eddy Pinas, Surinaams schrijver
• 1941 - Stephen Jay Gould, Amerikaans paleontoloog (overleden 2002)
• 1942 - Tiens Eerenstein, Nederlands bestuurder, wethouder van Emmen
• 1945 - José Feliciano, Amerikaans zanger en gitarist
• 1949 - Bill O'Reilly, Amerikaans tv-presentator
• 1953 - Amy Irving , Amerikaans actrice
• 1956 - Debby Petter, Nederlands presentatrice en echtgenote van cabaretier Youp van 't Hek
• 1957 - Mikeal Sundström, Fins rally-rijder.
• 1958 - Gerty Christoffels - Belgisch tv-presentatrice
• 1960 - Colin Firth, Brits acteur
• 1962 - Co Stompé, Nederlands darter
• 1962 - Wiljan Vloet, Nederlands voetbaltrainer
• 1965 - Marco Pastors, Nederlands politicus (Leefbaar Rotterdam)
• 1970 - Julie Halard-Decugis, Frans tennisster
• 1971 - Rolf Peters, Nederlands hockeyer
• 1972 - Mariano Bombarda, Nederlands/Argentijns voetballer
• 1973 - Nance, Nederlands zangeres en tv-presentatrice
• 1973 - Mark Huizinga, Nederlands judoka
• 1974 - Ryan Phillippe, Amerikaans acteur
• 1974 - Gábor Zavadszky, Hongaars voetballer (overleden 2006)
• 1974 - Serena Amato, Argentijns zeilster
• 1976 - Gustavo Kuerten, Braziliaans tennisser
• 1976 - Reinder Nummerdor, Nederlands volleyballer
• 1976 - Gregory Henderson, Nieuw-Zeelands wielrenner
• 1976 - Jordi Bloem, Nederlands meteoroloog
• 1979 - Marius Mitu, Roemeens voetballer
• 1980 - Victor Magnusson, zoon van prinses Christina van Zweden
• 1983 - Aaron Kemps, Australisch wielrenner
• 1984 - Chris Sutton, Australisch wielrenner

bewerk Overleden

Karel III van Monaco, overleden 1889

• 954 - Lodewijk IV van Frankrijk
• 1167 - Mathildis van Engeland
• 1797 - Mary Wollstonecraft (38), Engels schrijfster
• 1806 - Johann Christoph Adelung (74), Duits taalkundige en lexicograaf
• 1883 - Hendrik Conscience (76), Vlaams schrijver
• 1889 - Karel III (70), vorst van Monaco
• 1898 - Elisabeth van Oostenrijk (60), (Sissi)
• 1922 - Johan Messchaert (65), Nederlands bariton
• 1948 - Koning Ferdinand van Bulgarije (87)
• 1970 - Paul de Waart (72), Nederlands journalist
• 1971 - Pier Angeli (39), Italiaans actrice
• 1977 - Hamida Djandoubi (28), Frans crimineel (Laatste executie met de guillotine in Frankrijk)
• 1979 - Agostinho Neto (56), president van Angola
• 1981 - Reinier Cornelis Keller (75), Nederlands dammer
• 1983 - Felix Bloch (77), Zwitsers natuurkundige (winnaar Nobelprijs voor de Natuurkunde 1952)
• 1983 - John Vorster (67), minister-president van Zuid-Afrika
• 2007 - Anita Roddick (64), Brits ondernemer (oprichtster The Body Shop)
• 2007 - Jane Wyman (90), Amerikaans filmactrice en eerste vrouw van president Ronald Reagan
• 2008 - Saleh Aridi (50), Druzisch-Libanees sjeik en politicus (vermoord)
• 2008 - Ruedi Rymann (75), Zwitsers volkszanger en jodelaar

bewerk Viering/herdenking

• Nationale Feestdag van Gibraltar
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Nikolaas van Tolentino († 1305)
  • Heilige Theodard (van Maastricht) († 668/70)
  • Zalige Martelaren van Nagasaki: o.a. Inès Taquéa († 1622)

bewerk Weerextremen in Nederland

• 1986 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 8,4 C
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 20,6 C
• 1986 - Laagste minimumtemperatuur 1,6 C
• 1959 - Hoogste maximumtemperatuur 28,4 C
• 1918 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 11,8 m/s
• 1933 - Langste zonneschijnduur 11,1 uur
• 2003 - Langste neerslagduur 9,6 uur
• 1927 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 29,7 mm
• 1933 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 51 %

Bron: Afgeleid uit de door het KNMI gepubliceerde klimatologische gegevens 1901 - november 2005 meetstation De Bilt