11 september.html



In het dagelijks spraakgebruik wordt met 11 september vaak de terroristische aanslagen op 11 september 2001 bedoeld. Een andere, van de datum afgeleide, aanduiding is 9/11 of nine eleven, Engels voor "negen elf". (In de Verenigde Staten wordt de maand vooropgeplaatst).

In andere landen wordt de datum gebruikt ter aanduiding van andere historische gebeurtenissen. In Chili is el 11 de Septiembre of el once ("de elfde") de datum van de staatsgreep die Augusto Pinochet in 1973 aan de macht bracht.

bewerk Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1929 - In Rotterdam fuseren de scheepswerven Wilton en Fijenoord.
  • 1973 - President Salvador Allende wordt tijdens een coup door het leger, ondersteund door de CIA, belegerd in het presidentieel paleis en pleegt zelfmoord. Pinochet begint een militair regime dat in 1990 eindigt.
  • 1982 - Tijdens een airshow in Mannheim stort een legerhelikopter Giant CH-47 Chinook neer op een autoweg; alle 46 inzittenden komen om.
  • 1999 - Een aardschok in de omgeving van Mariahout (Noord-Brabant) heeft een kracht van 3,4 op de schaal van Richter.
  • 2001 - Terroristische aanvallen op de Twin Towers in New York, en het Pentagon bij Washington D.C.. Bijna 3000 mensen verliezen het leven.
•  Oorlog
  • 490 v.Chr. - De Grieken verslaan de Perzen bij Marathon.
  • 1297 - De Slag bij Stirling Bridge, in de eerste Schotse onafhankelijkheidsoorlog.
  • 1672 - Franse militairen blazen Kasteel Brakel op.
  • 1697 - Slag bij Zenta: Eugenius van Savoye verslaat de Ottomaanse Turken bij Senta.
  • 1940 - Hitler schort het bevel tot de landing in Engeland drie dagen op; hij stelt ook op 14 en 17 september de beslissing uit.
  • 1941 - Franklin Delano Roosevelt verklaart in reactie op de Duitse aanvallen met onderzeeboten dat de Amerikaanse vloot voortaan met geweld zal reageren (FDR Fireside Chat: "On Maintaining Freedom of the Seas"), en loopt hiermee vooruit op de formele oorlogsverklaring van december 1941 (na 'Pearl Harbor').
  • 1942 - Verzetactie in vernietigingskamp Treblinka, waarbij SS'er Max Biala wordt vermoord.
  • 1943 - De nazi's beginnen met de vernietiging van de getto's van Minsk en Lida in Wit-Rusland.
  • 1944 - Vooruitgeschoven posten van het Amerikaanse 3e leger komen bij Sombernon in contact met uit Zuid-Frankrijk oprukkende geallieerde troepen.
  • 1944 - De Britse 2e divisie bereikt Zeebrugge; patrouilles passeren de Belgisch-Nederlandse grens tot Valkenswaard; de Amerikaanse 3e divisie bevrijdt Eupen; in het gevechtsfront van het Amerikaanse 5e korps in het groothertogdom Luxemburg passeert om 18.05 het 85e verkenningseskadron van de Amerikaanse 5e pantserdivisie als eerste de Duitse grens bij Stalzenburg.
  • 1944 - Bij een RAF-bombardement op Darmstadt komen zo'n 11500 mensen om.
  • 1945 - President Harry Truman beslist op advies van Henry Stimson, de Amerikaanse minister van Oorlog, dat de oorlog met Japan en Duitsland voortaan bekend zal staan als de "Tweede Wereldoorlog".
•  Politiek
  • 1946 - In Nederland wordt de Operatie Black Tulip gestart.
  • 1973 - In de Chileense hoofdstad Santiago wordt het presidentiële paleis gebombardeerd en pleegt president Salvador Allende (waarschijnlijk) zelfmoord. Een militaire junta onder leiding van generaal Pinochet neemt de macht over, zeer waarschijnlijk met steun van de CIA. In de chaotische dagen na de coup worden ongeveer 3500 mensen vermoord.
  • 1998 - Het rapport van de Amerikaanse onafhankelijke aanklager Kenneth Starr over de Lewinsky-affaire meldt dat president Clinton zich schuldig heeft gemaakt aan meineed, beïnvloeding van getuigen, tegenwerking van gerechtelijk onderzoek en misbruik van zijn macht.
•  Religie
  • 1507 - Paus Julius II creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1606 - Paus Paulus V creëert acht nieuwe kardinalen, onder wie de Italiaanse nuntius in Frankrijk Maffeo Barberini.
  • 1724 - Paus Benedictus XIII creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1758 - Paus Clemens XIII creëert één nieuwe kardinaal, zijn neef en naamgenoot Carlo Rezzonico junior.
  • 2004 - Bij een vliegtuigongeluk boven de Egeïsche Zee komen patriarch Petrus VII van Alexandrië en drie andere bisschoppen van het patriarchaat van Alexandrië om het leven.
•  Sport
  • 1982 - In New York wint de Amerikaanse tennisster Chris Evert-Lloyd voor de zesde keer de US Open door de Tsjechoslowaakse Hanna Mandlíková te verslaan.
  • 2005 - Judoka Dennis van der Geest wordt in Caïro wereldkampioen in de open klasse.
•  Wetenschap en technologie
  • 1609 - Henry Hudson vaart de naar hem genoemde rivier op.
  • 1721 - De Duitse natuuronderzoeker Camerarius ontdekt de geslachtelijkheid der planten.
  • 1952 - Plaatsing van de eerste, kunstmatige hartklep.
  • 1975 - De wet tot stichting van een Rijksuniversiteit Limburg in Maastricht wordt door de Tweede Kamer aangenomen.
  • 2008 - Een zware brand met temperaturen van 1000°C in de kanaaltunnel beschadigt 300 meter tunnelbuis.

bewerk Geboren

Thomas Erpenius, geboren 1584

Koningin Paola, geboren 1937

• 1584 - Thomas Erpenius, Nederlands oriëntalist (overleden 1624)
• 1679 - Thomas Parnell, Iers dichter (overleden 1718)
• 1700 - James Thomson, Schots schrijver
• 1721 - Giovanni Battista Bussi de Pretis, Italiaans kardinaal-bisschop van Jesi (overleden 1800)
• 1731 - Giovanni Andrea Archetti, Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Ascoli Piceno (overleden 1805)
• 1743 - Nicolai Abraham Abilgaard, Deens schilder en architect (overleden 1809)
• 1747 - Frederik van Hessen, zoon van landgraaf Frederik II van Hessen-Kassel (overleden 1837)
• 1756 - Etienne-Hubert de Cambacérès, Frans kardinaal-aartsbisschop van Rouaan (overleden 1818)
• 1854 - Peter Hille, Duits schrijver (overleden 1904)
• 1883 - Asta Nielsen, Deens actrice (overleden 1972)
• 1885 - D.H. Lawrence, Engels dichter, essayist, leraar, literatuurcriticus, (toneel)schrijver en vertaler (overleden 1930)
• 1892 - Lucien Buysse, Belgisch wielrenner (overleden 1980)
• 1903 - Theodor Adorno, Duits socioloog, filosoof, musicoloog en componist (overleden 1969)
• 1904 - José Maria Bueno y Monreal, Spaans kardinaal-aartsbisschop van Sevilla (overleden 1987)
• 1909 - Joachim Fernau, Duits schrijver, kunstenaar en kunstverzamelaar (overleden 1988)
• 1917 - Ferdinand Marcos, president van de Filipijnen (overleden 1989)
• 1917 - Herbert Lom, Tsjechisch acteur
• 1927 - Luc Versteylen, Belgisch pater jezuïet en stichter van de partij Agalev (nu Groen!)
• 1930 - Marc Galle, Vlaams politicus en letterkundige (overleden 2007)
• 1935 - German Titov, Russisch ruimtevaarder (overleden 2000)
• 1935 - Arvo Pärt, Estisch componist
• 1937 - Koningin Paola van België
• 1940 - Brian De Palma, filmregisseur
• 1942 - Eddy van Vliet, Belgisch dichter en advocaat (overleden 2002)
• 1945 - Maroesja Lacunes, Nederlands actrice en zangeres
• 1945 - Franz Beckenbauer, Duits voetballer en voetbaltrainer
• 1945 - Leo Kottke, Amerikaans musicus
• 1947 - Sjarel Branckaerts, Vlaams acteur (overleden 2007)
• 1950 - Barry Sheene, Brits motorcoureur (overleden 2003)
• 1951 - Gepke Witteveen, Nederlands actrice
• 1951 - Harry Kies, Nederlands cabaretimpresario
• 1957 - Preben Elkjær Larsen, Deens voetballer en voetbaltrainer
• 1958 - Scott Patterson, Amerikaans acteur en baseballspeler
• 1959 - Bert Anciaux, Belgisch politicus
• 1962 - Pauline Dekker, Nederlands tv-presentatrice
• 1962 - Filip Dewinter, Belgisch politicus
• 1965 - Moby, Amerikaans popmuzikant
• 1965 - Graeme Obree, Schots wielrenner
• 1965 - Bashar al-Assad, president van Syrië
• 1967 - Harry Connick, Jr., Amerikaans zanger en acteur
• 1967 - Tony David, Australisch darter
• 1969 - Mark Heyninck Belgisch Radiopresentator bij Donna en DJ
• 1971 - Richard Ashcroft, Brits rockzanger en songwriter
• 1972 - Ricky Koole, Nederlands actrice
• 1972 - Miguel Wiels, Belgisch muzikant
• 1972 - Matthew Gilmore, Belgisch baanwielrenner
• 1973 - Wagneau Eloi, Frans-Haïtiaans voetballer
• 1977 - Matthew Stevens, Welsh snookerspeler
• 1977 - Jon Buckland, Brits leadgitarist van de rockband Coldplay
• 1978 - Else-Marthe Sørlie Lybekk, Noors handbalster
• 1978 - Dejan Stanković, Servisch voetballer
• 1978 - Brunhilde Verhenne, Belgische miss
• 1980 - Karim Touzani, Nederlands voetballer
• 1980 - David McPartland, Australisch wielrenner
• 1981 - Dylan Klebold, Amerikaans moordenaar (Columbine High School) (overleden 1999)
• 1982 - Lieuwe Westra, Nederlands wielrenner
• 1982 - Marius Bacila, Roemeens schaatser
• 1983 - Lauryn Williams, Amerikaanse atlete

bewerk Overleden

Salvador Allende, overleden 1973

• 1304 - Jan I van Avesnes (ca. 56), graaf van Henegouwen en graaf van Holland en Zeeland
• 1606 - Carel van Mander (58), Vlaams-Nederlands kunstschilder
• 1823 - David Ricardo (51), Econoom
• 1875 - Joannes Baptista Swinkels (65), apostolisch vicaris van Suriname
• 1946 - Arthur van Schendel (72), schrijver
• 1950 - Jan Christian Smuts (80), Zuid-Afrikaans militair en politicus
• 1956 - Norman Levi Bowen (69), Canadees geoloog
• 1966 - Antoine Mazairac (65), Nederlands wielrenner
• 1973 - Salvador Allende (65), president van Chili (1970-1973)
• 1977 - Nikita Chroesjtsjov (77), Secretaris-Generaal van de Communistische Partij in de Sovjet-Unie
• 1978 - Valerian Gracias (76), Indiaas kardinaal-aartsbisschop van Bombay
• 1978 - Ronnie Peterson (34), Zweeds Formule 1-coureur
• 1987 - Peter Tosh (42), Jamaicaans reggae-muzikant.
• 1987 - Lorne Greene (72), Canadees acteur (o.a. Bonanza en Battlestar Galactica)
• 1990 - Durk van der Duim (82), Nederlands schaatser, winnaar van de zesde Elfstedentocht
• 1994 - Jessica Tandy (85), Amerikaans actrice
• 1999 - Gonzalo Rodríguez (27), Uruguayaanse autocoureur
• 2001 - Mohammed Atta (33), Egyptisch/Saoedisch terrorist
• 2003 - Ben Bril (91), Nederlands bokser en boksscheidsrechter
• 2003 - Anna Lindh (46), Zweeds minister
• 2003 - John Ritter (54), Amerikaans acteur
• 2006 - Joachim Fest (79), Duits journalist en historicus
• 2006 - Lolle Nauta (77), Nederlands filosoof en PvdA-ideoloog
• 2006 - Pat Corley (76), Amerikaans acteur
• 2007 - Joe Zawinul (75), Oostenrijks/Amerikaans jazzpianist
• 2007 - Ian Porterfield (61), Schots voetballer en -coach

bewerk Viering/herdenking

• 'Patriot Day' (Verenigde Staten)
• Catalonië - nationale feestdag
• Herdenking Terroristische aanslagen op 11 september 2001
• Herdenking aan de dood van Mohammed Ali Jinnah, grondlegger van Pakistan
• Nieuwjaarsdag van de Koptische kalender
• Onderwijzersdag in Latijns-Amerika
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heiligen Hyacint(hus) en Protus (van Rome) († c. 257)
  • Heilige Emiliaan (van Vercelli) († 520)
  • Heilige Theodora (van Alexandrië) († 491)
  • Heilige Deiniol/Daniël († 584)
  • Heilige Almirus (van Gréez-sur-Roc) († c. 560)
  • Heilige Felix (van Zürich) en Regula (van Zürich) († c. 287)
  • Heilige Bodo/Leudoin (van Toul) († vóór 664)

bewerk Weerextremen in Nederland

• 1986 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 9 C
• 1999 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 21,8 C
• 1986 - Laagste minimumtemperatuur 1,3 C
• 1919 - Hoogste maximumtemperatuur 30,9 C
• 1932 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 14,4 m/s
• 1999 - Langste zonneschijnduur 11,5 uur
• 1957 - Langste neerslagduur 12,8 uur
• 1957 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 31,2 mm
• 1933 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 58 %

Bron: Afgeleid uit de door het KNMI gepubliceerde klimatologische gegevens 1901 - november 2005 meetstation De Bilt