Haile Gebrselassie.html

 
ca de en es fr it nl no pl pt ru ro fi sv tr vo


 

Haile Gebrselassie
Haile Gebrselassie in New York, 2003
Volledige naam Haile Gebrselassie
Geboortedatum 18 april 1973
Geboorteplaats Asela
Lengte 1,65 m
Gewicht 56 kg
Sportieve informatie
Discipline middellange- en lange afstand
Trainer/coach Woldemeskel Kostre
Eerste titel Wereld jeugdkampioen 5.000 m en 10.000 m 1992
OS 1996, 2000, 2004, 2008
Extra (ex)-wereldrecordhouder diverse afstanden
Atletiekportaal

Haile Gebrselassie (Asela, 18 april 1973) is een Ethiopische atleet. Hij wordt door velen beschouwd als één van de grootste langeafstandslopers aller tijden. Hij werd tweemaal olympisch kampioen en achtmaal wereldkampioen. In totaal nam hij viermaal deel aan de Olympische Spelen.

Inhoud

bewerk Biografie

bewerk Familie

Gebrselassie werd geboren in een tukul, een traditionele tent, in een veld circa tien kilometer buiten het stadje Asela, in de zone Arsi in de regio Oromia, 175 km ten zuiden van de hoofdstad Addis Abeba. Het gezin van de ouders van Gebreselassie telde uiteindelijk tien kinderen. Het gebied ligt op 2500 m hoogte, en in zijn jeugd liep Haile dagelijks heen en weer tussen tent en Asela, waar hij naar school ging. Zijn talent voor hardlopen werd daarbij al snel duidelijk. Zijn vader, Bekele Gebrselassie, zag aanvankelijk niets in zijn voornemen professioneel hardloper te worden en probeerde hem met stokslagen te dwingen boer te worden. Na verloop van tijd zag hij echter in dat de jongen niets liever wilde dan hardlopen en dat het beter was hem zijn gang te laten gaan.

Volgens zijn oudere broer Tekeye, die zich op 27 oktober 1992 in Nederland aandiende als "vluchteling" zouden (blijkens een artikel van Sido Martens in het maandblad Runners april 1993), hun ouders zogenaamd "door regeringstroepen" zijn "vermoord".

Toen de Nederlandse journalist Henk Stouwdam (NRC Handelsblad) en de Franse fotografe Nathalie Chiesa (L'Équipe) in 2005 hun geboorteplaats bezochten, bleek evenwel dat hun vader toen nog gewoon leefde en dat hun moeder ooit aan een ziekte was overleden. Hervestigingsbeleid van de regering dwong het gezin de tukul te verlaten en zich in Asela te vestigen. Op de plaatselijke atletiekbaan kon Haile verder trainen.

bewerk Successen

De eerste belangrijke internationale overwinningen kwamen in 1992, toen hij op 19-jarige leeftijd wereldkampioen bij de junioren werd op zowel de 5000 als de 10.000 meter. In het daarop volgende decennium was hij op die afstanden vrijwel onverslaanbaar. Later legde hij zich toe op de marathon. Zijn overstap naar de weg volgde na de Olympische Spelen van Athene in 2004. De stap was meteen succesvol voor Haile. Hij liep in de voorbereiding voor de marathon van Amsterdam een wereldrecord op de incourante 10 Engelse mijl in Tilburg. Later liep Gebrselassie een persoonlijk, nationaal en parcoursrecord en beste jaartijd tijdens de Marathon van Amsterdam. In het begin van 2006 verpulverde Haile het wereldrecord op de halve marathon met 21 seconden. Een belangrijk doel van Gebrselassie was het verbreken van het aantal wereldrecords van Emil Zátopek. Het record van Zatopek stond op 22, maar de officiële teller van Haile staat inmiddels op 23. Na afloop van de marathon van Berlijn in 2007 verklaarde Gebrselassie zijn pijlen nog te willen richten op de Olympische marathon van Peking en het WK marathon in Duitsland in 2009, om zijn reeds complete carrière verder te vergulden met aansprekende zeges.

Zijn belangrijkste sportieve rivaal is de Keniaan Paul Tergat, die tijdens de Olympische finales 10.000 m van 1996 en 2000 in spannende eindsprints door Gebrselassie werd verslagen. Tergat was lange tijd de houder van het wereldrecord op de marathon, ondanks recordpogingen van Gebrselassie tijdens de Marathon van Amsterdam in 2005 en Marathon Berlijn in 2006. In 2007 echter lukte het Gebrselassie om één van zijn laatste doelen in de atletiek te bereiken. Tijdens de marathon van Berlijn verbrak hij het wereldrecord van Tergat met 29 seconden om het op 2:04.26 te brengen, de nieuwe maatstaf op de klassieke afstand. Een jaar later, op 28 september 2008, verbetert hij wederom in Berlijn zijn eigen record tot 2:03.59.

bewerk Olympische Spelen van Peking

Medio maart 2008 is zijn deelname aan de Olympische spelen van Peking uiterst onzeker. Oorzaak is de sterk vervuilde lucht van de stad waar Gebrselassie zich met zijn astma niet aan wil blootstellen. Dit met het oog op een nieuwe poging om het wereldrecord op de marathon in het najaar van 2008 te verbeteren. Op de Olympische Spelen van Peking werd hij op de 10.000 m zesde in 27.06,68.

Gebrselassie is eigenaar van de investeringsmaatschappij Haile Alem International, een bedrijf met circa 500 werknemers en beleggingen in vooral vastgoed. Het bedrijf investeert vooral in Ethiopië. Hij woont samen met zijn vrouw Alem en hun drie dochters in Addis Abeba.

bewerk Trivia

Op 22 april 2005 kreeg Haile Gebrselassie een eredoctoraat van de Nationale Universiteit van Ierland in Dublin. De meervoudig olympisch kampioen en wereldrecordhouder werd geprezen voor zijn steun aan sociale projecten op het gebied van onderwijs en HIV/Aids.[1]

bewerk Titels

  • Olympisch kampioen 10.000 m - 1996, 2000
  • Wereldkampioen 1.500 m (indoor) - 1999
  • Wereldkampioen 3.000 m (indoor) - 1997, 1999, 2003
  • Wereldkampioen 10.000 m - 1993, 1995, 1997, 1999
  • Wereld jeugdkampioen 5.000 m - 1992
  • Wereld jeugdkampioen 10.000 m - 1992
  • Ethiopisch kampioen 1.500 m - 1998
  • Ethiopisch kampioen 5.000 m - 1993
  • IAAF atleet van het jaar - 1998

bewerk Persoonlijke records

bewerk Outdoor

Afstand Tijd Datum Plaats
1500 m 3.33,73 6 juni 1999 Stuttgart
1 mijl 3.52,39 27 juni 1999 Gateshead
2000 m 4.56,1 22 augustus 1997 Brussel
3000 m 7.25,09 28 augustus 1998 Brussel
2 mijl 8.01,08 31 mei 1997 Hengelo
5000 m 12.39,36 13 juni 1998 Helsinki
10.000 m 26.22,75 1 juni 1998 Hengelo
20.000 m 56.26,75 27 juni 1998 Hengelo
10 km 27.02 11 december 2002 Doha
15 km 41.38 11 november 2001 Nijmegen
* 41.22 4 september 2005 Tilburg
10 mijl 44.24 4 september 2005 Tilburg
20 km ** 55.48 15 januari 2006 Phoenix
½ marathon 58.55 15 januari 2006 Phoenix
25 km 1:11.37 12 maart 2006 Alphen
30 km 1:28.01 18 januari 2008 Dubai
marathon 2:03.59 28 september 2008 Berlijn

* op weg naar 10 Engelse mijl, geen officiële tijdwaarneming
** op weg naar halve marathon

bewerk Indoor

Onderdeel Prestatie Datum Plaats
800 m 1.49,35 9 februari 1997 Dortmund
1.000 m 2.20,3 1 februari 1998 Stuttgart
1.500 m 3.31,76 1 februari 1998 Stuttgart
2.000 m 4.52,86 15 februari 1998 Birmingham
3.000 m 7.26,15 25 januari 1998 Karlsruhe
2 mijl 8.04,69 21 februari 2003 Birmingham
5.000 m 12.50,38 14 februari 1999 Birmingham

bewerk Wereldrecords

WR # Afstand Tijd Plaats Datum Status
1 5000 m 12.56,96 Hengelo, NED 4 juni 1994
2 2 Eng. mijl (3219 m) 8.07,46 Kerkrade, NED 27 mei 1995
3 10.000 m 26.43,53 Hengelo, NED 5 juni 1995
4 5000 m 12.44,39 Zürich, SUI 16 augustus 1995
5 5000 m (indoor) 13.10,98 Zürich, SUI 27 januari 1996
6 3000 m (indoor) 7.30,72 Stuttgart, GER 4 februari 1996
7 5000 m (indoor) 12.59,04 Stockholm, SWE 20 februari 1997
8 2 Eng. mijl 8.01,08 Hengelo, NED 31 mei 1997 Daniël Komen (KEN)
9 10.000 m 26.31,32 Oslo, NOR 4 juli 1997
10 5000 m 12.41,86 Zürich, SUI 13 augustus 1997
11 3000 m (indoor) 7.26,14 Karlsruhe, GER 25 januari 1998 Daniël Kipngetich Komen
12 2000 m (indoor) 4.52,86 Birmingham, GBR 16 februari 1998 Actueel
13 10.000 m 26.22,75 Hengelo, NED 1 juni 1998 Kenenisa Bekele (ETH)
14 5.000 m 12.39,36 Helsinki, FIN 13 juni 1998 Kenenisa Bekele
15 5000 m (indoor) 12.50,38 Birmingham, GBR 14 februari 1999 Kenenisa Bekele
16 10 km 27.02 Doha, VAE 11 december 2002 Actueel
17 2 Eng. mijl (indoor) 8.04,69 Birmingham, GBR 21 februari 2003 Actueel
18 * 15 km 41.22 Tilburg, NED 4 september 2005 Niet erkend
19 10 Eng. mijl (16.093 m) 44.23 Tilburg, NED 4 september 2005 Actueel
20 20 km 55.48 Tempe (AZ), USA 15 januari 2006 Actueel
21 Halve marathon (21.098 m) 58.55 Tempe (AZ), USA 15 januari 2006 Samuel Wanjiru (KEN)
22 ** 25 km 1:11.37 Alphen aan den Rijn, NED 12 maart 2006 Niet erkend
23 20.000 m 56.26,0 Ostrava, CZ 27 juni 2007 Actueel
24 werelduurrecord 21.285 m Ostrava, CZ 27 juni 2007 Actueel
25 marathon (42.195 m) 2:04.26 Berlijn, GER 30 september 2007
26 marathon (42.195 m) 2:03.59 Berlijn, GER 28 september 2008 Actueel

* Onofficieel vanwege ontbreken tijdwaarneming op 15 km-punt (op weg naar 10 Engelse mijl).
** Niet erkend vanwege ontbreken controle op bloeddoping en vanwege 'pacing violation' (hazen in de vorm van deelnemers aan 20 km-wedstrijd stapten in, nadat Gebrselassie vijf kilometer afgelegd had).

bewerk Palmares

bewerk 1.500 m

  • 1999: Goud WK indoor - 3.33,77

bewerk 1 mijl

  • 1993: Goud Emsley Carr Mile - 3.52,39

bewerk 3.000 m

  • 1995: Goud IAAF Grand Prix - 7.35,90
  • 1997: Goud WK indoor - 7.34,71
  • 1998: Goud IAAF Grand Prix - 7.50,00
  • 1999: Goud WK indoor - 7.53,57
  • 2003: Goud WK indoor - 7.40,97

bewerk 5.000 m

  • 1992: Goud WK junioren - 13.36,06
  • 1993: Brons Afrikaanse kampioenschappen - 13.10,41
  • 1993: Zilver WK - 13.03,17

bewerk 10.000 m

  • 1992: Goud WK junioren - 28.03,99
  • 1993: Brons Afrikaanse kampioenschappen - 27.30,17
  • 1993: Goud WK - 27.46,02
  • 1995: Goud WK - 27.12,95
  • 1996: Goud Olympische Spelen - 27.07,34
  • 1997: Goud WK - 27.24,58
  • 1999: Goud WK - 27.57,27
  • 2000: Goud Olympische Spelen - 27.18,20
  • 2001: Brons WK - 27.54,41
  • 2003: Zilver WK - 26.50,77
  • 2004: 5e Olympische Spelen - 27.27,70
  • 2008: 6e Olympische Spelen - 27.06,68

bewerk Halve marathon

  • 2001: Goud WK in Bristol - 1:00.03
  • 2002: Goud Halve marathon van Lissabon - 59.41 (downhill)
  • 2005: Goud Halve marathon van Almería - 1:01.46
  • 2005: Goud Halve marathon van Granollers - 1:01.33
  • 2005: Zilver Halve marathon van Amsterdam - 1:02.03
  • 2006: Goud Halve marathon van Phoenix - 58.55
  • 2006: Goud Halve marathon van Granollers - 1:00.08
  • 2006: Zilver Halve marathon van Berlijn - 1:02.46
  • 2007: Zilver Halve marathon van Berlijn - 1:02.29
  • 2007: Goud Halve marathon van New York - 59.24 (downhill)
  • 2008: Goud Halve marathon van Dubai - 1:01.27
  • 2008: Goud Halve marathon van Lissabon - 59.15

bewerk Marathon

bewerk Veldlopen

  • 1991: 8e WK veldlopen - 24.23
  • 1992: Zilver WK veldlopen junioren - 23.35
  • 1993: 7e WK WK veldlopen (lange afstand) - 33.23
  • 1994: Brons WK veldlopen (lange afstand) - 34.32
  • 1995: 4e WK veldlopen (lange afstand) - 34.26
  • 1996: 5e WK veldlopen (lange afstand) - 34.28


bewerk Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
  • Deels gebaseerd op de Engelstalige versie van het artikel
  • Website IOC
  • Website IAAF
  • Kooman, K. (2005) De marathon - Kinderen van Pheidippides, Tirion Uitgevers BV ISBN 90 439 0698 0
  • Portret in NRC Handelsblad 26 november 2005

  1. ^ Uit Dr. Haile, gepubliceerd in mei 2005 in Korte Flitsen van Atletiek Magazine nr. 2: KNAU

bewerk Externe links

All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.