| Haile Gebrselassie |
|
|
Haile Gebrselassie in New York, 2003
|
| Volledige naam |
Haile Gebrselassie |
| Geboortedatum |
18 april 1973 |
| Geboorteplaats |
Asela |
| Lengte |
1,65 m |
| Gewicht |
56 kg |
| Sportieve informatie |
| Discipline |
middellange- en lange afstand |
| Trainer/coach |
Woldemeskel Kostre |
| Eerste titel |
Wereld jeugdkampioen 5.000 m en 10.000 m 1992 |
| OS |
1996, 2000, 2004, 2008 |
| Extra |
(ex)-wereldrecordhouder diverse afstanden |
|
Atletiekportaal
|
Haile Gebrselassie (Asela, 18 april 1973) is een Ethiopische atleet. Hij wordt door velen beschouwd als één van de grootste langeafstandslopers aller tijden. Hij werd tweemaal olympisch kampioen en achtmaal wereldkampioen. In totaal nam hij viermaal deel aan de Olympische Spelen.
Gebrselassie werd geboren in een tukul, een traditionele tent, in een veld circa tien kilometer buiten het stadje Asela, in de zone Arsi in de regio Oromia, 175 km ten zuiden van de hoofdstad Addis Abeba. Het gezin van de ouders van Gebreselassie telde uiteindelijk tien kinderen. Het gebied ligt op 2500 m hoogte, en in zijn jeugd liep Haile dagelijks heen en weer tussen tent en Asela, waar hij naar school ging. Zijn talent voor hardlopen werd daarbij al snel duidelijk. Zijn vader, Bekele Gebrselassie, zag aanvankelijk niets in zijn voornemen professioneel hardloper te worden en probeerde hem met stokslagen te dwingen boer te worden. Na verloop van tijd zag hij echter in dat de jongen niets liever wilde dan hardlopen en dat het beter was hem zijn gang te laten gaan.
Volgens zijn oudere broer Tekeye, die zich op 27 oktober 1992 in Nederland aandiende als "vluchteling" zouden (blijkens een artikel van Sido Martens in het maandblad Runners april 1993), hun ouders zogenaamd "door regeringstroepen" zijn "vermoord".
Toen de Nederlandse journalist Henk Stouwdam (NRC Handelsblad) en de Franse fotografe Nathalie Chiesa (L'Équipe) in 2005 hun geboorteplaats bezochten, bleek evenwel dat hun vader toen nog gewoon leefde en dat hun moeder ooit aan een ziekte was overleden. Hervestigingsbeleid van de regering dwong het gezin de tukul te verlaten en zich in Asela te vestigen. Op de plaatselijke atletiekbaan kon Haile verder trainen.
De eerste belangrijke internationale overwinningen kwamen in 1992, toen hij op 19-jarige leeftijd wereldkampioen bij de junioren werd op zowel de 5000 als de 10.000 meter. In het daarop volgende decennium was hij op die afstanden vrijwel onverslaanbaar. Later legde hij zich toe op de marathon. Zijn overstap naar de weg volgde na de Olympische Spelen van Athene in 2004. De stap was meteen succesvol voor Haile. Hij liep in de voorbereiding voor de marathon van Amsterdam een wereldrecord op de incourante 10 Engelse mijl in Tilburg. Later liep Gebrselassie een persoonlijk, nationaal en parcoursrecord en beste jaartijd tijdens de Marathon van Amsterdam. In het begin van 2006 verpulverde Haile het wereldrecord op de halve marathon met 21 seconden. Een belangrijk doel van Gebrselassie was het verbreken van het aantal wereldrecords van Emil Zátopek. Het record van Zatopek stond op 22, maar de officiële teller van Haile staat inmiddels op 23. Na afloop van de marathon van Berlijn in 2007 verklaarde Gebrselassie zijn pijlen nog te willen richten op de Olympische marathon van Peking en het WK marathon in Duitsland in 2009, om zijn reeds complete carrière verder te vergulden met aansprekende zeges.
Zijn belangrijkste sportieve rivaal is de Keniaan Paul Tergat, die tijdens de Olympische finales 10.000 m van 1996 en 2000 in spannende eindsprints door Gebrselassie werd verslagen. Tergat was lange tijd de houder van het wereldrecord op de marathon, ondanks recordpogingen van Gebrselassie tijdens de Marathon van Amsterdam in 2005 en Marathon Berlijn in 2006. In 2007 echter lukte het Gebrselassie om één van zijn laatste doelen in de atletiek te bereiken. Tijdens de marathon van Berlijn verbrak hij het wereldrecord van Tergat met 29 seconden om het op 2:04.26 te brengen, de nieuwe maatstaf op de klassieke afstand. Een jaar later, op 28 september 2008, verbetert hij wederom in Berlijn zijn eigen record tot 2:03.59.
bewerk Olympische Spelen van Peking
Medio maart 2008 is zijn deelname aan de Olympische spelen van Peking uiterst onzeker. Oorzaak is de sterk vervuilde lucht van de stad waar Gebrselassie zich met zijn astma niet aan wil blootstellen. Dit met het oog op een nieuwe poging om het wereldrecord op de marathon in het najaar van 2008 te verbeteren. Op de Olympische Spelen van Peking werd hij op de 10.000 m zesde in 27.06,68.
Gebrselassie is eigenaar van de investeringsmaatschappij Haile Alem International, een bedrijf met circa 500 werknemers en beleggingen in vooral vastgoed. Het bedrijf investeert vooral in Ethiopië. Hij woont samen met zijn vrouw Alem en hun drie dochters in Addis Abeba.
Op 22 april 2005 kreeg Haile Gebrselassie een eredoctoraat van de Nationale Universiteit van Ierland in Dublin. De meervoudig olympisch kampioen en wereldrecordhouder werd geprezen voor zijn steun aan sociale projecten op het gebied van onderwijs en HIV/Aids.[1]
- Olympisch kampioen 10.000 m - 1996, 2000
- Wereldkampioen 1.500 m (indoor) - 1999
- Wereldkampioen 3.000 m (indoor) - 1997, 1999, 2003
- Wereldkampioen 10.000 m - 1993, 1995, 1997, 1999
- Wereld jeugdkampioen 5.000 m - 1992
- Wereld jeugdkampioen 10.000 m - 1992
- Ethiopisch kampioen 1.500 m - 1998
- Ethiopisch kampioen 5.000 m - 1993
- IAAF atleet van het jaar - 1998
bewerk Persoonlijke records
| Afstand |
Tijd |
Datum |
Plaats |
| 1500 m |
3.33,73 |
6 juni 1999 |
Stuttgart |
| 1 mijl |
3.52,39 |
27 juni 1999 |
Gateshead |
| 2000 m |
4.56,1 |
22 augustus 1997 |
Brussel |
| 3000 m |
7.25,09 |
28 augustus 1998 |
Brussel |
| 2 mijl |
8.01,08 |
31 mei 1997 |
Hengelo |
| 5000 m |
12.39,36 |
13 juni 1998 |
Helsinki |
| 10.000 m |
26.22,75 |
1 juni 1998 |
Hengelo |
| 20.000 m |
56.26,75 |
27 juni 1998 |
Hengelo |
| 10 km |
27.02 |
11 december 2002 |
Doha |
| 15 km |
41.38 |
11 november 2001 |
Nijmegen |
| * |
41.22 |
4 september 2005 |
Tilburg |
| 10 mijl |
44.24 |
4 september 2005 |
Tilburg |
| 20 km ** |
55.48 |
15 januari 2006 |
Phoenix |
| ½ marathon |
58.55 |
15 januari 2006 |
Phoenix |
| 25 km |
1:11.37 |
12 maart 2006 |
Alphen |
| 30 km |
1:28.01 |
18 januari 2008 |
Dubai |
| marathon |
2:03.59 |
28 september 2008 |
Berlijn |
* op weg naar 10 Engelse mijl, geen officiële tijdwaarneming
** op weg naar halve marathon
| Onderdeel |
Prestatie |
Datum |
Plaats |
| 800 m |
1.49,35 |
9 februari 1997 |
Dortmund |
| 1.000 m |
2.20,3 |
1 februari 1998 |
Stuttgart |
| 1.500 m |
3.31,76 |
1 februari 1998 |
Stuttgart |
| 2.000 m |
4.52,86 |
15 februari 1998 |
Birmingham |
| 3.000 m |
7.26,15 |
25 januari 1998 |
Karlsruhe |
| 2 mijl |
8.04,69 |
21 februari 2003 |
Birmingham |
| 5.000 m |
12.50,38 |
14 februari 1999 |
Birmingham |
bewerk Wereldrecords
| WR # |
Afstand |
Tijd |
Plaats |
Datum |
Status |
| 1 |
5000 m |
12.56,96 |
Hengelo, NED |
4 juni 1994 |
| 2 |
2 Eng. mijl (3219 m) |
8.07,46 |
Kerkrade, NED |
27 mei 1995 |
| 3 |
10.000 m |
26.43,53 |
Hengelo, NED |
5 juni 1995 |
| 4 |
5000 m |
12.44,39 |
Zürich, SUI |
16 augustus 1995 |
| 5 |
5000 m (indoor) |
13.10,98 |
Zürich, SUI |
27 januari 1996 |
| 6 |
3000 m (indoor) |
7.30,72 |
Stuttgart, GER |
4 februari 1996 |
| 7 |
5000 m (indoor) |
12.59,04 |
Stockholm, SWE |
20 februari 1997 |
| 8 |
2 Eng. mijl |
8.01,08 |
Hengelo, NED |
31 mei 1997 |
Daniël Komen (KEN) |
| 9 |
10.000 m |
26.31,32 |
Oslo, NOR |
4 juli 1997 |
| 10 |
5000 m |
12.41,86 |
Zürich, SUI |
13 augustus 1997 |
| 11 |
3000 m (indoor) |
7.26,14 |
Karlsruhe, GER |
25 januari 1998 |
Daniël Kipngetich Komen |
| 12 |
2000 m (indoor) |
4.52,86 |
Birmingham, GBR |
16 februari 1998 |
Actueel |
| 13 |
10.000 m |
26.22,75 |
Hengelo, NED |
1 juni 1998 |
Kenenisa Bekele (ETH) |
| 14 |
5.000 m |
12.39,36 |
Helsinki, FIN |
13 juni 1998 |
Kenenisa Bekele |
| 15 |
5000 m (indoor) |
12.50,38 |
Birmingham, GBR |
14 februari 1999 |
Kenenisa Bekele |
| 16 |
10 km |
27.02 |
Doha, VAE |
11 december 2002 |
Actueel |
| 17 |
2 Eng. mijl (indoor) |
8.04,69 |
Birmingham, GBR |
21 februari 2003 |
Actueel |
| 18 * |
15 km |
41.22 |
Tilburg, NED |
4 september 2005 |
Niet erkend |
| 19 |
10 Eng. mijl (16.093 m) |
44.23 |
Tilburg, NED |
4 september 2005 |
Actueel |
| 20 |
20 km |
55.48 |
Tempe (AZ), USA |
15 januari 2006 |
Actueel |
| 21 |
Halve marathon (21.098 m) |
58.55 |
Tempe (AZ), USA |
15 januari 2006 |
Samuel Wanjiru (KEN) |
| 22 ** |
25 km |
1:11.37 |
Alphen aan den Rijn, NED |
12 maart 2006 |
Niet erkend |
| 23 |
20.000 m |
56.26,0 |
Ostrava, CZ |
27 juni 2007 |
Actueel |
| 24 |
werelduurrecord |
21.285 m |
Ostrava, CZ |
27 juni 2007 |
Actueel |
| 25 |
marathon (42.195 m) |
2:04.26 |
Berlijn, GER |
30 september 2007 |
| 26 |
marathon (42.195 m) |
2:03.59 |
Berlijn, GER |
28 september 2008 |
Actueel |
* Onofficieel vanwege ontbreken tijdwaarneming op 15 km-punt (op weg naar 10 Engelse mijl).
** Niet erkend vanwege ontbreken controle op bloeddoping en vanwege 'pacing violation' (hazen in de vorm van deelnemers aan 20 km-wedstrijd stapten in, nadat Gebrselassie vijf kilometer afgelegd had).
- 1999:
WK indoor - 3.33,77
- 1993:
Emsley Carr Mile - 3.52,39
- 1995:
IAAF Grand Prix - 7.35,90
- 1997:
WK indoor - 7.34,71
- 1998:
IAAF Grand Prix - 7.50,00
- 1999:
WK indoor - 7.53,57
- 2003:
WK indoor - 7.40,97
- 1992:
WK junioren - 13.36,06
- 1993:
Afrikaanse kampioenschappen - 13.10,41
- 1993:
WK - 13.03,17
- 1992:
WK junioren - 28.03,99
- 1993:
Afrikaanse kampioenschappen - 27.30,17
- 1993:
WK - 27.46,02
- 1995:
WK - 27.12,95
- 1996:
Olympische Spelen - 27.07,34
- 1997:
WK - 27.24,58
- 1999:
WK - 27.57,27
- 2000:
Olympische Spelen - 27.18,20
- 2001:
WK - 27.54,41
- 2003:
WK - 26.50,77
- 2004: 5e Olympische Spelen - 27.27,70
- 2008: 6e Olympische Spelen - 27.06,68
bewerk Halve marathon
- 2001:
WK in Bristol - 1:00.03
- 2002:
Halve marathon van Lissabon - 59.41 (downhill)
- 2005:
Halve marathon van Almería - 1:01.46
- 2005:
Halve marathon van Granollers - 1:01.33
- 2005:
Halve marathon van Amsterdam - 1:02.03
- 2006:
Halve marathon van Phoenix - 58.55
- 2006:
Halve marathon van Granollers - 1:00.08
- 2006:
Halve marathon van Berlijn - 1:02.46
- 2007:
Halve marathon van Berlijn - 1:02.29
- 2007:
Halve marathon van New York - 59.24 (downhill)
- 2008:
Halve marathon van Dubai - 1:01.27
- 2008:
Halve marathon van Lissabon - 59.15
- 1991: 8e WK veldlopen - 24.23
- 1992:
WK veldlopen junioren - 23.35
- 1993: 7e WK WK veldlopen (lange afstand) - 33.23
- 1994:
WK veldlopen (lange afstand) - 34.32
- 1995: 4e WK veldlopen (lange afstand) - 34.26
- 1996: 5e WK veldlopen (lange afstand) - 34.28
bewerk Bronnen, noten en/of referenties
| Bronnen, noten en/of referenties: |
- Deels gebaseerd op de Engelstalige versie van het artikel
- Website IOC
- Website IAAF
- Kooman, K. (2005) De marathon - Kinderen van Pheidippides, Tirion Uitgevers BV ISBN 90 439 0698 0
- Portret in NRC Handelsblad 26 november 2005
- ^ Uit Dr. Haile, gepubliceerd in mei 2005 in Korte Flitsen van Atletiek Magazine nr. 2: KNAU
|
bewerk Externe links
|