Aureli Drogoszewski.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Aureli Drogoszewski, pseud. Drogosław (ur. 16 maja 1863 w Mytkach, Podole, zm. 31 marca 1943 w Warszawie), polski historyk literatury, wykładowca Towarzystwa Kursów Naukowych i Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Był synem Stanisława i Natalii z Ratowskich; kształcił się w gimnazjum w Kamieńcu Podolskim (do 1882) oraz studiował matematykę na uniwersytecie w Kijowie (1883-1885). Studiów nie ukończył, usunięty za polską działalność narodową. Od 1886 pracował jako nauczyciel historii i języka polskiego w dworach szlacheckich na Ukrainie i Podolu; w latach 1909-1915 wykładał historię literatury polskiej w Towarzystwie Kursów Naukowych w Warszawie, a 1920-1939 w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie (Katedra Historii Literatury Polskiej). Lata I wojny światowej spędził w Kijowie. W 1914 został członkiem rzeczywistym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Zajmował się dziejami polskiej literatury oświeceniowej, romantycznej i pozytywistycznej; był również krytykiem literackim. Prowadził wieloletnią korespondencję z Elizą Orzeszkową, z Ludwikiem Brunonem Świderskim przygotował Pisma Orzeszkowej w 24 tomach (1937-1939). Badał twórczość Jana Pawła Woronicza (m.in. wpływ Naruszewicza na Woronicza). W wielu pismach domagał się uwzględniania w badaniach historyczno-literackich szerokiego tła porównawczego. Jako krytyk literacki wysoko cenił Syrokomlę, Konopnicką i Żeromskiego, miał pewne zastrzeżenia do twórczości Orzeszkowej, natomiast chłodno odbierał Sienkiewicza i Przerwę-Tetmajera. Współpracował z pismami "Głos" (od 1891), "Nowe Tory" (od 1907), "Wiadomości Bibliograficzne" (Kijów, kierownik literacki). Zgromadził bogaty księgozbiór (ok. 7 tysięcy woluminów), przejęty po II wojnie światowej przez Bibliotekę Uniwersytetu Łódzkiego.
Niektóre publikacje:
- Masynissa, Irydyon, Kornelia (1895)
- Uwagi o "Marii Stuart" Słowackiego w przedstawieniu prof. Małeckiego (1896)
- Eliza Orzeszkowa (1900)
- Kazimierz Przerwa Tetmajer jako liryk (1900)
- Filozofia rytmu (1902)
- Władysław Syrokomla (1905)
- Potrzeba bibliografii polskiej podczas wojny (1916)
- O ideę mesjaniczną Woronicza (1928)
- Pozytywizm polski (1931)
- Interpretacja "Zjawienia Emilki" a mesjanizm Woronicza (1947)
Źródła:
- Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983